Schematische weergave van een project met MBOscrum
Schematische weergave van een project met MBOscrum

Scrum is een productontwikkelingsmethodiek die bedacht is voor en door mensen in de ICT-branche. SCRUM wordt inmiddels ook door andere branches omarmd. De video “Scrum voor overheden, NGO’s, bedrijfsleven en communities” legt kernachtig uit hoe scrum bij productontwikkeling werkt. Je zou huiswerk, opdrachten, een project, het curriculum als een product kunnen zien.

Maar… de leerling is ons product

En onderwijs is ons vak. MBOscrum biedt niet alleen veel structuur voor het productontwikkelingsproces, maar vooral ook voor het studentontwikkelingsproces en teamontwikkelingsproces. Onze gedachtegang is dat de student vanaf dag één dat hij op onze opleiding deelneemt, onderdeel is van een projectgroep – het scrumteam. Dit scrumteam krijgt vanaf het begin realistische gesimuleerde projecten die op de SCRUM-manier worden uitgesplitst in deeltaken (backlog). Deze deeltaken worden door het scrumteam gekwantificeerd in hoeveelheid werk, puntenpokeren genaamd. Vervolgens worden deze taken toegewezen aan een sprint. De sprint is een vooraf gedefinieerde tijdsspanne waarin de toegewezen deeltaken door het scrumteam worden geproduceerd. Aan het begin van iedere dag komt het team kort bijeen tijdens de daily startup om de gang van zaken te bespreken aan de hand van de volgende vragen: Wat heb je gedaan? Wat ga je doen? Zie je ook problemen/uitdagingen en heb je hulp nodig, zijn er dingen die voor andere teamleden van belang zijn? Hierdoor wordt de teamleden geleerd terug te kijken, vooruit te kijken en hulp te vragen of te bieden als dat nodig is. Tegelijkertijd krijgen zij hiermee inzicht in de issues van anderen waarmee zij leren met anderen mee te denken. De eerste tijd zullen deze vergaderingen begeleid worden door een scrumcoach. Naar mate de teams zelfstandiger worden, zal deze begeleiding steeds meer losgelaten worden. De teams worden zo begeleid naar meer zelfstandigheid. Aan het einde van iedere sprint vindt er een sprintreview plaats waarin het scrumteam terugkijkt op het productieproces. Er wordt dan in kaart gebracht welke deeltaken zijn afgerond en welke niet en hoe dat komt. De individuele student krijgt dan snel en structureel in beeld waar zijn ontwikkelpunten liggen op vakmatig gebied. De scrumcoach en productowner krijgen in deze sprintreview een beeld van de vakmatige competenties van de individuele student en van het scrumteam als geheel. Aansluitend aan de sprintreview vindt de sprintretrospective plaats. Hierbij ligt de focus op de procesmatige kant tijdens de sprint. Welke inzet, acties, welk gedrag, welke houding, welke wijze van communiceren, welke rollen van de teamleden etc. zijn zaken die besproken worden tijdens deze terugblik. Het leer- en ontwikkelproces wordt doorgelicht en leerpunten voor de volgende sprint worden hieruit meegenomen. Tijdens de sprintreview en –retrospective komt talent vanzelf bovendrijven. De excellerende student kan in de rol van vakspecialist of scrummaster gesteld worden. Hiermee wordt gedifferentieerd in twee excellentierichtingen: vakmatig en leidinggevend/aansturend.
Ondersteuningsbehoeftegroepen

Na het afronden van een project worden de projectgroepen opnieuw ingedeeld. Nu op basis van ondersteuningsbehoefte. Snelle studenten plaatsen wij bij elkaar zodat zij kunnen doorgroeien vanuit hun leerbehoefte. De studenten die meer ondersteuning nodig hebben op communicatief vlak of samenwerken, plaatsen we eveneens bij elkaar zodat andere groepen die hun ondersteuningsbehoefte niet hebben, geen last hebben van de uitleg en ondersteuning die zij krijgen. Zo zijn er meerdere argumenten te bedenken om studenten bij elkaar te plaatsen in een ondersteuningsbehoeftegroep. Zo kunnen wij differentiëren op basis van geclusterde ondersteuningsbehoefte.

Excelleren

Voor een excellerend scrumteam kan een reële klant gevonden worden met een echte opdracht waarmee de ingrediënten tijdsdruk, deadline, kwaliteit en communicatie extra worden toegevoegd. Waar mogelijk streven we ernaar dit in samenwerking met gerenommeerde bedrijven uit de omgeving te doen. Dit geeft de smaak van een real-life omgeving, waarbij niet in een gesimuleerde, maar werkelijke omgeving geproduceerd en ontwikkeld wordt. De cyclus van sprints en begeleiding worden voortgezet, maar nu in een excellerende omgeving waarbij steeds meer verantwoordelijkheid wordt overgedragen aan het scrumteam. Bij gebleken beheersing van de tot dan toe aangeboden vakmatigheden, kunnen deze uitgebreid worden naar behoefte en interesse.

De overige teams worden ook geformeerd in ondersteuningsbehoeftegroepen. Zij gaan verder in een gesimuleerde omgeving waarin de eisen en het tempo worden aangepast aan hun ontwikkelingsbehoefte. Ook deze nieuwe scrumteams gaan verder in de scrumcyclus met de terugblikken aan het eind van elke sprint. Na iedere sprintcyclus kan opnieuw een filtering en opschaling plaatsvinden. Op deze manier kan iedere student groeien naar het niveau dat bij hem of haar past en kan toptalent zo ver groeien als zijn of haar mogelijkheden toelaten. Ruimte dus voor ambitie, talent, creativiteit, leren omgaan met zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. En ruimte voor als de individuele ontwikkeling even wat langer duurt. Ondersteuning op maat met de begeleiding waar op een bepaald moment behoefte aan is.

Onze doelstelling is dat iedere student wil gaan reiken het hogere level. Intrinsiek dus. Niet meeliften, maar iedereen in de lift. Gewoon, omdat het kan.